Het klimaat van Oeganda is overwegend tropisch, maar door de hooglanden en grote meren ontstaan duidelijke regionale verschillen. Rond het Victoriameer is het warm en vochtig, met regelmatige regenbuien die het hele jaar door kunnen vallen. De centrale en westelijke hooglanden hebben een milder en koeler klimaat, met frisse nachten en meer neerslag, vooral in de berggebieden rond Rwenzori en Kigezi. Het noorden is droger en kent een uitgesproken regenseizoen van ongeveer april tot oktober. Dankzij deze mix van tropische warmte, hoogteverschillen en meren heeft Oeganda een verrassend gevarieerd klimaat.
Klimaat van Oeganda per regio
| Regio | Klimaattype | Zomer | Winter | Neerslag (mm/jaar) | Zonuren/jaar |
|---|---|---|---|---|---|
| Centraal – Kampala, Entebbe | Tropisch regenwoud (Af) | 25–30°C | 20–23°C | 1.200–1.600 mm | 2.200–2.500 uur |
| Oost – Jinja, Mbale | Tropisch moesson (Am) | 26–31°C | 19–22°C | 1.200–1.800 mm | 2.300–2.600 uur |
| West – Fort Portal, Hoima | Tropisch regenwoud / moesson (Af/Am) | 24–29°C | 18–22°C | 1.500–2.000 mm | 2.200–2.400 uur |
| Zuidwest – Kabale, Kisoro (Rwenzori & Virunga‑hooglanden) | Oceanisch hoogland (Cfb/Cwb) | 16–23°C | 8–15°C | 1.000–1.500 mm | 1.900–2.200 uur |
| Noord – Gulu, Lira | Tropisch savanne (Aw) | 27–33°C | 18–22°C | 1.000–1.300 mm | 2.600–2.900 uur |
| Noordoost – Moroto, Kaabong (Karamoja) | Semi‑aride steppe (BSh) | 28–35°C | 15–20°C | 400–700 mm | 3.000–3.200 uur |
| Albertine Rift – Kasese, Bundibugyo | Tropisch warm, regenrijk | 27–33°C | 20–23°C | 1.500–2.000 mm | 2.300–2.600 uur |
| Bron: UNMA |
1. Het tropische hooglandklimaat van Centraal‑Oeganda
In het hart van Oeganda, rond Kampala, Entebbe, Mukono, Mpigi en de groene heuvels van Buganda, heerst een warm tropisch hooglandklimaat.
De hoogte — vaak tussen 1.100 en 1.300 meter — zorgt voor milde temperaturen, frisse avonden en aangename dagen.
- De zomers zijn warm en nat.
- De winters zijn warm en iets droger.
- De luchtvochtigheid is hoog door de nabijheid van het Victoriameer.
De regio heeft twee regenseizoenen, waardoor het landschap bijna permanent groen blijft.
2. Het vochtige meerklimaat van het Victoriameer
Rond het Victoriameer, vooral bij Entebbe, Jinja, Masaka, Kalangala en de Ssese‑eilanden, heerst een warm en vochtig microklimaat.
Het meer werkt als een enorme warmtebuffer:
- De dagen zijn warm en vochtig.
- De nachten zijn zacht.
- De regenval is hoger dan in het binnenland.
De lucht is vaak bewolkt, met regelmatige onweersbuien die vanaf het meer binnenrollen.
3. Het tropische regenwoudklimaat van West‑Oeganda
In het westen, rond Fort Portal, Kasese, Bundibugyo, Hoima, Kibale en de regenwouden van Rwenzori en Kibale Forest, heerst een warm en vochtig regenwoudklimaat.
De regen valt regelmatig, de lucht is zwaar en de vegetatie dicht en groen.
De zomers zijn warm en nat, de winters warm en iets droger.
De nabijheid van de Rwenzori‑bergen zorgt voor mistige ochtenden en koele avonden.
4. Het bergklimaat van de Rwenzori en Virunga
De berggebieden van Oeganda hebben hun eigen klimaat.
- De Rwenzori‑bergen, rond Kasese en Bundibugyo, hebben een koel, vochtig bergklimaat met regelmatige regen en mist.
- De Virunga‑bergen, rond Kisoro en Mgahinga, zijn fris en winderig, met koele nachten.
- De hoogste toppen hebben zelfs alpiene zones met koude temperaturen en unieke vegetatie.
De hoogteverschillen creëren een mozaïek van microklimaten binnen enkele kilometers.
5. Het savanneklimaat van Noord‑Oeganda
In het noorden, rond Gulu, Lira, Kitgum, Pader, Adjumani en de savannes van Acholi en Lango, wordt het klimaat droger en heter.
De zomers zijn warm en nat, maar het regenseizoen is korter dan in het zuiden.
De winters zijn heet en droog, met grote temperatuurverschillen tussen dag en nacht.
De lucht is helder, de wind droog en de regen schaars.
6. Het halfdroge klimaat van Karamoja
In het noordoosten, rond Moroto, Kotido, Kaabong, Nakapiripirit en de vlaktes van Karamoja, heerst een warm en droog halfwoestijnklimaat.
- De zomers zijn heet, met korte maar intense regenval.
- De winters zijn droog, zonnig en heet overdag.
- De nachten zijn koel door de droge lucht.
Dit is een van de warmste en droogste regio’s van Oeganda.
7. Het savanne‑ en moerasmicroklimaat van de Albertine Rift
Langs de westelijke riftvallei, rond Hoima, Masindi, Buliisa, Pakwach en de oevers van het Albertmeer, heerst een warm savanneklimaat met vochtige moeraszones.
De aanwezigheid van het meer verzacht de hitte, verhoogt de luchtvochtigheid en zorgt voor groene oevers in een verder droog landschap.
De zomers zijn warm en nat, de winters warm en droger.
8. Microklimaten
Oeganda kent een enorme variatie aan microklimaten dankzij de combinatie van hooglanden, regenwouden, savannes, meren, bergen, moerassen en de invloed van het Victoriameer.
- De meerregio is warm en vochtig.
- De hooglanden zijn mild en fris.
- De regenwouden zijn nat en dicht.
- De savannes zijn warm en seizoensgebonden nat.
- Karamoja is heet en halfdroog.
- De Rwenzori is koel en bergachtig.
Binnen één land vind je bijna alle tropische klimaatzones van Oost‑Afrika.
9. De seizoenen
Oeganda kent twee regenseizoenen:
- Lange regens (maart–mei): warm, vochtig en intens.
- Korte regens (september–november): mild, kort en variabel.
De droge periodes zijn:
- december–februari: warm en zonnig.
- juni–augustus: mild, droog en aangenaam, vooral in de hooglanden.
De lente brengt groene savannes in Lango, terwijl de zomer de kust van het Victoriameer warm en vochtig maakt. De herfst kleurt de theevelden van Fort Portal diep groen, en de winter brengt koele ochtenden in Kampala en Mbale.
10. Klimaatverandering
Oeganda voelt de effecten van klimaatverandering sterk.
- Droogte treft vooral het noorden en oosten, rond Karamoja en Gulu.
- Overstromingen komen vaker voor langs het Victoriameer en in de riftvallei.
- Hevige regenval veroorzaakt erosie in de hooglanden.
- Temperatuurstijging is merkbaar in de savannes en laaglanden.
Het land investeert in herbebossing, waterbeheer en bescherming van kwetsbare ecosystemen.
11. Praktische tips voor reizigers
De beste reistijd hangt af van de regio.
- Voor natuur en regenwouden zoals Bwindi, Kibale en Murchison Falls zijn juni–september ideaal.
- Voor steden zoals Kampala, Entebbe en Jinja zijn december–februari het meest aangenaam.
- Voor berggebieden zoals Rwenzori, Virunga en Elgon zijn december–maart perfect.
Door de vele microklimaten is het verstandig om per regio te plannen.
12. Conclusie
Het klimaat van Oeganda is een harmonie van meer, hoogland en savanne: het Victoriameer, de Rwenzori, de savannes, de regenwouden en de riftvallei vormen samen een land dat in elk seizoen een andere sfeer heeft.
Van de koele hoogtes van Fort Portal tot de warme oevers van Jinja, van de levendige straten van Kampala tot de stille savannes van Karamoja — Oeganda is een land dat je door zijn klimaat telkens opnieuw leert kennen.
